Druif
Welschriesling
Origine
Ondanks zijn naam heeft Welschriesling geen directe verwantschap met Riesling. Ook zijn precieze oorsprong blijft onzeker. Waarschijnlijk ligt die ergens in Centraal- of Zuidoost-Europa, waar de druif al eeuwenlang wordt aangeplant.
Vandaag is Welschriesling vooral verbonden met Oostenrijk, Slovenië, Kroatië en Hongarije. Daarbij verandert zijn naam bijna zodra je een grens oversteekt. In Slovenië heet hij Laški Rizling, in Kroatië Graševina en in Hongarije Olaszrizling.
In Oostenrijk groeide Welschriesling uit tot een van de klassieke witte druivenrassen van het land, vooral in het warmere oosten en zuidoosten.
Kurkdroog
Verspreiding
Welschriesling behoort tot de meest aangeplante witte druiven van Centraal-Europa. In Oostenrijk vinden we hem vooral in Burgenland, Steiermark en het Weinviertel.
Ook verder naar het oosten en zuiden speelt de druif een belangrijke rol. In Kroatië is Graševina zelfs een van de belangrijkste witte druivenrassen van het land. Daarnaast vinden we aanzienlijke aanplantingen in Hongarije, Slovenië, Slowakije, Tsjechië en Roemenië.
De stijl verschilt sterk van streek tot streek. Welschriesling kan eenvoudige, frisse en dorstlessende wijn opleveren, maar op goede terroirs en bij lage opbrengsten ook verrassend karaktervolle en complexe wijnen.
Terroir
Welschriesling is een laatrijpende druif en heeft daarom een voldoende lang groeiseizoen nodig. Hij gedijt bijzonder goed in relatief warme gebieden waar koele nachten of frisse bodems helpen om zijn natuurlijke zuren te bewaren.
De druif past zich aan verschillende bodemtypes aan. In Oostenrijk vinden we hem onder meer op löss, leem, kalkrijke bodems en vulkanische ondergronden.
Vooral in Südsteiermark en Burgenland kan Welschriesling veel meer laten zien dan zijn reputatie als eenvoudige witte wijn doet vermoeden. Oude wijnstokken, lage rendementen en zorgvuldig gekozen wijngaarden kunnen wijnen opleveren met opvallend veel spanning, mineraliteit en lengte.
Kenmerken
Welschriesling vormt compacte trossen met relatief kleine, geelgroene druiven. De druif rijpt laat en behoudt daarbij doorgaans een uitgesproken natuurlijke aciditeit.
In het glas levert hij meestal frisse en levendige witte wijnen op. Typische aroma's zijn groene appel, citrus, peer en witte bloemen, soms aangevuld met kruidige, stenige of licht amandelachtige toetsen.
In zijn eenvoudigste vorm draait Welschriesling vooral om frisheid en drinkbaarheid. Bij lage rendementen en op goede terroirs krijgt hij meer concentratie en textuur en kan hij een uitgesproken minerale en kruidige kant tonen.
Die hoge natuurlijke zuurgraad maakt de druif bovendien interessant voor mousserende wijn én voor zoete wijn.
EDELE ROT
Een bijzondere kant van Welschriesling zien we rond de Neusiedlersee in Burgenland.
Het grote, ondiepe meer zorgt er in het najaar voor een bijzonder microklimaat. Vochtige ochtenden en mist kunnen de ontwikkeling van Botrytis cinerea, of edele rot, stimuleren.
Welschriesling is hiervoor bijzonder geschikt. De druiven kunnen lang aan de stok blijven hangen terwijl ze hun zuren goed bewaren. Door botrytis verdampt een deel van het water uit de druif, waardoor suiker, zuren en aroma's sterk geconcentreerd worden.
Zo kan dezelfde druif die frisse, eenvoudige droge wijnen voortbrengt ook aan de basis staan van intens geconcentreerde Beerenauslese en Trockenbeerenauslese, met aroma's van honing, gedroogd fruit, abrikoos en citrus.
Synoniemen
Welschriesling kent uitzonderlijk veel namen. De bekendste zijn Graševina in Kroatië, Laški Rizling in Slovenië en Olaszrizling in Hongarije.
Andere benamingen zijn onder meer Riesling Italico in Italië en Vlašský Ryzlink in Tsjechië en Slowakije.
De namen verwijzen vaak naar Riesling, maar genetisch zijn de twee druiven niet rechtstreeks aan elkaar verwant.
WIST JE DAT?
De naam Welschriesling zorgt al eeuwen voor verwarring.
Het woord “Welsch” werd in Duitstalige gebieden vroeger gebruikt voor volkeren en gebieden die als Romaans of buitenlands werden beschouwd. De naam kan dus vrij vertaald worden als iets in de richting van “vreemde Riesling”.
Dat betekent echter niet dat Welschriesling uit Italië komt, zoals namen als Olaszrizling en Riesling Italico zouden kunnen suggereren. Zijn exacte geboorteplaats is tot vandaag niet overtuigend vastgesteld.
En ook met de beroemde Duitse Riesling heeft hij genetisch geen directe band.
Welschriesling is daardoor eigenlijk een druif met een misleidende naam én zonder duidelijk thuisland. Misschien past dat wel bij zijn geschiedenis: onder telkens een andere naam groeide hij uit tot een van de meest typische druiven van Centraal-Europa.
