De Moezel

Januari is traditioneel de maand waarin we als team terugblikken op het voorbije jaar. Wat waren onze beste ontdekkingen? Welk bezoek is echt bijgebleven, en van welk glas kregen we kippenvel? Mijn lijstje was nog maar net af of we begonnen al luidop te dromen van nieuwe avonturen.

En zo geschiedde: op de negende dag van dit jaar sprongen we in de wagen, bestemming Moezel. De laatste keer dat ik deze regio bezocht was ik amper negen jaar oud. Wat rest zijn vage herinneringen aan een stevige wandeling en liters druivensap uit groene glazen, aangevuld met wat kennis uit wijnboeken.

Key figures

Brauneberger Juffer: een kanjer van een helling

Het is hallucinant hoe dichtbij de Moezel ligt. Iedere Belg met interesse in wijn heeft wellicht al eens een dag rondgelopen in een kelder in Reims of een bord zuurkool verorberd in Colmar, maar Bernkastel ligt op amper 320 km van onze thuisbasis en biedt een ongelofelijk boeiende waaier aan hotels, wandelpaden en wijnbars waar je terechtkan voor een glas lokale wijn.

Het was niet de meest zonnige dag, maar eens je de hellingen en wijngaarden in het vizier krijgt, kan je niet anders dan spontaan glimlachen. Die majestueuze grootsheid van de natuur, waarbij je je klein voelt als je naar die steile hellingen staart. Op de voorgrond hoor je het klotsende geluid van een wilde rivier: de Moezel. De regen gutst met bakken uit de lucht en er staat een strakke wind. Je weet en voelt meteen: wie hier wijn wil maken, moet karakter hebben.

We parkeren onze wagen net voor de Brauneberger Juffer, in het gelijknamige dorp tussen Bernkastel en Piesport. Er zijn zo'n 35 wijnmakers actief, verspreid over een goede 100 hectare. Martin Conrad, eigenaar van dit familiedomein, staat ons al op te wachten en neemt ons meteen mee naar binnen om kennis te maken met zijn volledige gamma.

Normaal duik ik graag eerst even de wijngaard in, om me een beeld te vormen van iemands stijl. Maar deze omgekeerde aanpak bleek hier de nagel op de kop. Om uit te leggen waarom, moeten we het eerst even over de classificaties hebben.

Classificatie: een studie op zich

De meest voorkomende stijlen:

Duitse wijn is uiterst complex om te bestuderen, dat zal je niet verrassen. Maar eens je de logica doorhebt, blijkt het systeem verrassend gestructureerd, rechtlijnig en herkenbaar.

De belangrijkste basisregel is de KMW, voluit Klosterneuburger Mostwaage. Dat cijfer geeft aan hoeveel suiker je druiven bevatten en welk type wijn je dus kan maken. We vormen dit om naar Oechsle, en die maatstaf bepaalt samen met de ligging van de wijngaard en het druivenras welk kwaliteitslabel op de fles mag.

Qua ligging kan je wijngaard een Ortswein zijn (village), een Erste Lage (1er cru) of een Grosses Gewächs (grand cru). Daarnaast mag een wijnmaker de benaming Goldkapsel gebruiken om aan te geven dat het om een van zijn betere wijnen gaat, zowel qua ligging als kwaliteit.

Verder gebruikt de wijnmaker smaakindicaties om aan te geven of de wijn droog, halfzoet, fruitig of zoet is. Vroeger kwam je vaker namen tegen zoals Beerenauslese en Eiswein. Voor die laatste heb je een grote concentratie restsuiker nodig én enkele dagen strenge vorst. Door de veranderende klimatologische omstandigheden wordt het steeds langer wachten tot aan die voorwaarden voldaan is, vaak tot in januari, en soms is het gewoon onmogelijk geworden.

Acidity, the key to victory

Ben je nog wakker en is alles nog duidelijk? Dan is het hoogste tijd om ons klaar te maken voor een explosie van zuren. Want geen druif ter wereld is zo edel en puur dat hij zelfs in zijn meest naakte vorm eindeloos kan verouderen.

Riesling heeft nauwelijks hout nodig om complex te zijn, en zuren en fruit zullen nooit een probleem vormen. De enige gevaren zijn rijpheid en vochtigheid, maar ook daar zijn we de laatste jaren duchtig verwend door Moeder Natuur.

Weingut Martin Conrad

Martin Conrad cultiveert 6 hectare, verdeeld over drie grote zones: Brauneberger Juffer, Mülheimer Sonnenlay en Veldenzer Kirchberg. We warmen op met de Conradus, een frivole en speelse wijn gemaakt met trossen van zowat alle percelen, die de huisstijl meteen prijsgeeft.

Martin vertelt ondertussen hoe hij in de kelder werkt. Hij gebruikt enkel natuurlijke gisten, die de vinificatie spontaan laten starten. De maceratie blijft beperkt tot maximaal 36 uur om de puurheid te bewaren. De fermentatie gebeurt uitsluitend in inox, meestal in kleine cuves voor meer controle over de gisting. En bovenal: zo weinig mogelijk interventie.

De ranken staan op pure leisteen. Die bodem geeft een koele, natte impressie die naarmate de wijn ouder wordt evolueert richting vanilletoetsen en rokerigheid.

Zonder dat we het goed en wel beseffen, vliegen de jaargangen en de crus ons om de oren. In het begin is het overweldigend hoe verschillend elke jaargang is, en ook de variaties tussen de wijngaarden zijn enorm. Maar geleidelijk aan tekent zich een patroon af.

Mülheimer Sonnenlay is de meest rijpe en vlezige stijl. Een bijzonder boeiend glas dat een volledige maaltijd aankan, omdat je zowel de frisse zuren als de body en vettigheid kan inzetten. Van lichte visgerechten tot stevige vleesbereidingen.

De Veldenzer Kirchberg is met zijn angstaanjagende scherpte en frisheid een van mijn favoriete wijnen. Het lijkt wel een samoeraizwaard, zo loepzuiver en mineraal. Een glas voor de liefhebber en de doorwinterde Rieslingdrinker.

Maar de meest verfijnde stijl vinden we wellicht in de Brauneberger, en dat door de volledig zuidelijke oriëntatie. Daardoor kan de wijnmaker zelf de balans zoeken tussen fruit, zuren en intensiteit. De rendementen liggen hier nauwelijks hoger dan 30 hl/ha, en in de microwijngaard Sonnenuhr is dat nog eens de helft daarvan.

Hier heeft de Feinherb de grootste indruk op mij gelaten. Wijnen van een ongeziene lengte in de afdronk, nu nog jeugdig maar al zo intens en krachtig, terwijl je weet en proeft dat de tand des tijds het fruit en de zuren enkel zal verfijnen.

Dat Martin als een van de weinige wijnmakers ruim vijftien jaar geleden de drastische keuze maakte om volledig biologisch te werken, is een grote troef voor de toekomst. Met de klimaatveranderingen wordt biologische wijnbouw in deze koele, vochtige regio sowieso iets minder moeilijk.

Bovendien helpt technologie een handje. Op het domein loopt onderzoek of een drone in bepaalde periodes van het jaar de wijngaarden kan besproeien met natuurlijke producten. Manueel ben je daar al gauw drie weken mee bezig, terwijl een drone dat in één week zou kunnen, met ongeziene precisie. Ook in de kelder laat hij zich bijstaan door moderne snufjes om de temperatuur in de cuves onder controle te houden.

We kijken dan ook uit naar wat Martin nog allemaal zal doen om zijn wijnen naar een hoger niveau te tillen. Al zijn we nu al apetrots op deze nieuwkomer in ons gamma.