Druif
Pinot Gris
Origine
Pinot Gris is een natuurlijke kleurmutatie van Pinot Noir en vindt zijn oorsprong vermoedelijk in Bourgogne, waar de druif al sinds de middeleeuwen bekend is. Historisch werd ze er onder andere Fromenteau genoemd. Vanuit Bourgogne verspreidde Pinot Gris zich geleidelijk door Europa.
De naam Pinot verwijst waarschijnlijk naar de kleine, compacte trossen die qua vorm aan een dennenappel doen denken. Gris verwijst naar de bijzondere kleur van de druivenschil, die kan variëren van grijsblauw en roze tot koperkleurig.
Kurkdroog
Verspreiding
Vandaag is Pinot Gris wereldwijd aangeplant. In Frankrijk heeft de druif vooral in Alsace een belangrijke reputatie opgebouwd, waar ze rijke en gastronomische witte wijnen voortbrengt. In Noord-Italië is ze als Pinot Grigio een van de belangrijkste witte druiven, met grote aanplantingen in onder andere Friuli-Venezia Giulia, Veneto en Trentino-Alto Adige.
In Duitsland kennen we haar als Grauburgunder en historisch als Ruländer. Verder vinden we Pinot Gris onder andere in Oostenrijk, Zwitserland, Hongarije en Slovenië. Buiten Europa is de druif vooral succesvol in Oregon, Californië, Nieuw-Zeeland en Australië.
Terroir
Pinot Gris voelt zich uitstekend thuis in koele tot gematigde klimaten en kan zich aan verschillende bodemtypes aanpassen. Kalk, klei, mergel en vulkanische bodems kunnen bijzonder expressieve wijnen opleveren.
Het klimaat heeft een grote invloed op de uiteindelijke stijl. In koelere omstandigheden behoudt Pinot Gris meer zuren en ontstaan strakkere wijnen met veel frisheid. In warmere gebieden bouwt de druif gemakkelijker suikers op en worden de wijnen voller, rijper en krachtiger.
Koelte geeft Pinot Gris spanning, warmte geeft hem rijkdom.
Kenmerken
Pinot Gris vormt kleine tot middelgrote, compacte trossen. Hoewel ze als witte druif wordt beschouwd, hebben de bessen een opvallende grijsblauwe, roze tot koperkleurige schil. Het vruchtvlees zelf is vrijwel kleurloos.
Typische aroma's zijn peer, appel, perzik en citrus, aangevuld met florale tonen, amandel, honing en zachte specerijen. Afhankelijk van klimaat, rijpheid en vinificatie kan Pinot Gris variëren van licht en verfrissend tot rijk, romig en krachtig. De druif kan bovendien behoorlijk wat extract en alcohol ontwikkelen, terwijl haar zuurgraad doorgaans gematigd is.
RAMATO
De bijzondere kleur van de schil maakt Pinot Gris uitstekend geschikt voor vinificatie met schilcontact. Vooral in Noordoost-Italië bestaat een traditionele stijl die bekendstaat als Ramato, afgeleid van rame, het Italiaanse woord voor koper.
Hierbij blijven de grijsroze druivenschillen tijdens de vinificatie in contact met het sap. Hierdoor krijgt de wijn een karakteristieke zalmroze, koperkleurige tot lichtoranje tint. Het schilcontact zorgt daarnaast voor meer structuur, textuur en kruidigheid.
Skin-contact Pinot Gris is dus geen moderne hype. De techniek sluit aan bij een historische manier van wijnmaken en toont bovendien hoe bijzonder Pinot Gris is: een witte wijn gemaakt van druiven waarvan de schil eigenlijk helemaal niet wit is.
Synoniemen
Pinot Gris kent verschillende namen afhankelijk van het land en de wijnstijl. De bekendste zijn Pinot Grigio in Italië, Grauburgunder en Ruländer in Duitsland en Szürkebarát in Hongarije. Historische Franse benamingen zijn onder andere Fromenteau en Beurot.
WIST JE DAT?
Pinot Gris en Pinot Grigio zijn exact dezelfde druif, maar de namen worden vaak geassocieerd met een andere wijnstijl. Pinot Grigio staat doorgaans voor lichte, frisse en strakdroge wijnen, terwijl Pinot Gris vaker wordt gebruikt voor een rijpere, vollere en kruidigere stijl.
Pinot Gris is bovendien genetisch vrijwel identiek aan Pinot Noir. Een natuurlijke mutatie veranderde de pigmentvorming in de schil en gaf de druif haar typische grijsroze kleur. Pinot Noir, Pinot Gris en Pinot Blanc zijn daardoor nauw verwante kleurvarianten binnen dezelfde Pinot-familie.